2015

XVI Polsko-Niemiecka konferencja i podróż studyjna " Architektura ryglowa – wspólne dziedzictwo ANTIKON 2015 "
Szczecin, 21.09.2015 – 23.09.2015

Tematem wiodącym konferencji była Strategia i praktyka w ochronie architektury ryglowej. Problematyka poruszana podczas konferencji dotykała:

  • strategii podejmowanych w celu zachowania architektury ryglowej,
  • standardów dokumentacji,
  • praktyki konserwatorskiej w Niemczech i w Polsce (proces formalny),
  • realizacji prac konserwatorskich przy obiekcie.

Wystąpienia i referaty konferencyjne, dotykały powyższych zagadnień, na terenach województw zachodniopomorskiego, lubuskiego czy innych oraz Landów niemieckich: Brandenburgii i Meklemburgii Pomorza Przedniego. Konferencja i podróż studyjna odbyły się w: Brandenburgii,  województwie lubuskim,  Meklemburgia i województwie zachodniopomorskim.


Patronat Honorowy nad konferencją i podróżą studyjną objęli:

  • dr. Sabine Kunst – Minister Oświaty, Nauki i  Kultury Brandenburgii
  • Mathias Brodkorb – Minister Oświaty, Nauki i  Kultury Meklemburgii – Pomorza Przedniego
  • Piotr Żuchowski – Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Marek Tałasiewicz – Wojewoda Zachodniopomorski
  • Olgierd Geblewicz – Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego
  • Helmuth Freiherr von Maltzahn – Konsul Honorowy Polski w Schwerinie
  • Bartłomiej Sochański – Konsul Honorowy Republiki Federalnej Niemiec w Szczecinie
  • dr hab. inż. arch. Małgorzata Rozbicka  – Dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa
  • prof. dr hab. inż. arch. Andrzej Kadłuczka – Prezes Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków

Partnerami zadania byli:

  • Krajowy Urząd Konserwacji Zabytków i Krajowe Muzeum Archeologiczne w Brandenburgii
  • Krajowy Urząd Konserwatora Meklemburgii Pomorza Przedniego
  • Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie
  • Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Zielonej Górze
  • Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie
  • Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział w Szczecinie
  • Niemiecko-Polska Fundacja ds. Kultywowania Kultury i Ochrony Zabytków z Görlitz

Specjalistyczny Patronat Prasowy nad konferencją objęli:

  • Biuletyn Informacyjny Konserwatorów Dzieł Sztuki z Łodzi
  • Spotkania z Zabytkami z Warszawy
  • Renowacje i Zabytków z Krakowa

Patronat Medialny

  • Kurier Szczeciński
  • TVP Oddział Regionalny w Gorzowie Wielkopolskim
  • PORTAL W-A.PL

W konferencji udział wzięło 81 uczestników  z Polski, 27 uczestników z Niemiec. W wyniku konferencji, jak co roku, powstał zbiór konspektów referatów wygłaszanych podczas konferencji. Każdy uczestnik otrzymał także informacje o miejscowościach podróży studyjnej: historii odwiedzanych miast i obiektach zabytkowych, znajdujących się na trasie podróży. Konferencji towarzyszyła wystawa. Wszyscy autorzy referatów na konferencję przygotowali swoje wystąpienia w formie prezentacji multimedialnych, które do omówienia referatów podczas konferencji. Odbiorcami pośrednimi byli czytelnicy prasy regionalnej, słuchacze radia i TV oraz odwiedzający strony internetowe zawierające informacje na temat wydarzenia (było to blisko 3.000 osób).


Program

21.09.2015 r. (poniedziałek)

8.30 zbiórka uczestników pod Dworcem PKP w Szczecinie/ Stettin – ul. Kolumba 2, Szczecin
8.45 wyjazd ze Szczecina w I część podróży studyjnej do Brandenburgii, powiat Uckermark – wyjazd w 2 grupach – 2 dwa autokary

GRUPA I

10:00 Prenzlau, Neustadtstr. 39, dwór zwany Kettenhaus

Powitanie przez właściciela oraz współpracowników powiatu

1. Dwór zwany Kettenhaus – renowacja praktyczna – Thomas Müller – kierownik firmy konserwatorskiej Baudenkmalpflege Prenzlau GmbH, inwestor budowlany

2. Kaplica Świętego Ducha – objaśnienia dot. konserwacji rygla w dworze zwanym Kettenhaus – inż. Jens Putz – Ekspert Technologii Drewna, Prenzlau

Przerwa kawowa w pobliżu Kettenhaus

12:00 – przyjazd do Kunow, kościół Powitanie przez panią pastor i współpracowników powiatu

1. Wieża – praktyczna renowacja – Andreas Nisse – Biuro Projektowe IBS w Dahlwitz-Hoppegarten, Gerfried Fieweger – Baudenkmalpflege Prenzlau GmbH

2. Historia budowy nawy kościoła – Marek  Fiedorowicz – Projektant oraz kierownik prac i nadzoru konserwatorskiego w Biurze Projektowym ibs, Dahlwitz-Hoppegarten

GRUPA II

10:00 Kunow, kościół Powitanie przez panią pastor i współpracowników powiatu

1. Wieża – praktyczna renowacja – Andreas Nisse – Biuro Projektowe IBS w Dahlwitz-Hoppegarten, Gerfried Fieweger – Baudenkmalpflege Prenzlau GmbH

2. Historia budowy nawy kościoła – Marek  Fiedorowicz – Projektant oraz kierownik prac i nadzoru konserwatorskiego w Biurze Projektowym ibs, Dahlwitz-Hoppegarten

12:00 Prenzlau, Neustadtstr. 39, dwór zwany Kettenhaus

Powitanie przez właściciela oraz współpracowników powiatu

1. Dwór zwany Kettenhaus – renowacja praktyczna – Thomas Müller – kierownik firmy konserwatorskiej Baudenkmalpflege Prenzlau GmbH, inwestor budowlany

2. Kaplica Świętego Ducha – objaśnienia dot. konserwacji rygla w dworze zwanym Kettenhaus – inż. Jens Putz – Ekspert Technologii Drewna, Prenzlau

Przerwa kawowa w pobliżu Kettenhaus

14.00 przyjazd do Szczecina – obiad

14.40 uroczyste rozpoczęcie konferencji  – dr Georg Frank – Konserwator Zabytków, Kierownik Referatu Krajowego Urzędu Kultury, Konserwacji Zabytków, Archeologii Brandenburgia; Marek Sztark – Prezes SZCZECIN-EXPO Towarzystwa Wspierania Rozwoju Pomorza Zachodniego – Hotel Zbyszko, Szczecin/ Stettin

Moderator
Ewa Prync-Pommerencke – em. Krajowy Konserwator Zabytków, Schwerin

14.40 Elżbieta Jagielska – Kierownik Działu Ekspertyz i Analiz Konserwatorskich Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Warszawa/ Warschau
Prawne i podatkowe uwarunkowania restauracji i użytkowania historycznych budynków wpisanych do rejestru zabytków w Polsce

15.00 R.A. Udo Donau – Wiceprezes Zarządu Niemiecko-Polskiej Fundacji Ochrony Zabytków Kultury, Görlitz
Prawne i podatkowe uwarunkowania restauracji i użytkowania historycznych budynków wpisanych do rejestru zabytków w Niemczech

15.20 inż. Jens Putz – Ekspert ds. Technologii Drewna – Biuro Inżynierskie, Ochrony Drewna i Dokumentacja Inwentaryzacji, Prenzlau
Renowacja czy niszczenie poprzez renowację? Obserwacje oczami rzeczoznawcy do spraw ochrony drewna

15.50 mgr, M. Sc. Marek Fiedorowicz – Konserwator Zabytków, Projektant oraz kierownik prac i nadzoru konserwatorskiego w Biurze Projektowym IBS, Hoppegarten k. Berlina
Zagadnienie oryginalności przy renowacji budynków ryglowych na terenie Brandenburgii

16.20 dr Jan Schirmer  – Kierownik Naukowy Działu Kultury i Konserwacji Zabytków w Krajowym Urzędzie Kultury i Ochrony Zabytków, Schwerin
Granice renowacji ryglówki i dachowych konstrukcji nośnych historycznych kamienic mieszczańskich na terenie Meklemburgii Pomorza Przedniego – aktualne przykłady

16.50 przerwa kawowa

17.20 c.d. obrad konferencyjnych

Moderator
Ewa Stanecka – Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków,

Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie/ Stettin

17.20 Cezary Nowakowski – Dyrektor Biura Dokumentacji Zabytków w Szczecinie/ Stettin, Maria Witek – Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie/ Stettin
Strategie, plany, programy – działalność Biura Dokumentacji Zabytków w Szczecinie w aspekcie  opieki nad ryglowym dziedzictwem województwa zachodniopomorskiego

17.50 dr hab. inż. arch. Radosław Barek  – Wydział Architektury Politechniki Poznańskiej/ Posen
Warsztat edukacyjny jako narzędzie w kształtowaniu  wiedzy o architekturze ryglowej

18.20 dyskusja i zakończenie I dnia konferencji

19.40 kolacja i nocleg


22.09.2015 r. (wtorek)

8.00-9.00 śniadanie

9.00 wyjazd 2 autokarami ze Szczecina w II część podróży studyjnej do Pasewalku

10.00 miejsce zbiórki uczestników – Pasewalk, Prenzlauer Tor

Obchód po poszczególnych, wyremontowanych budynkach ryglowych przy ulicy Prenzlauer Straße Große Kirchenstraße i Baustraße; oprowadzają Angelika Schwebs – pracownik powiatu Vorpommern Greifswald, dr Jan Schirmer – Krajowy Urząd Kultury i Ochrony Zabytków, inż. Jens Putz – Biuro Inżynieryjne do Spraw Konserwacji Drewna i Inwentaryzacji.

12.00   zwiedzanie kościoła Mariackiego w dwóch grupach
Referat: Doris Wolf – Dział Budownictwa w Krajowym Urzędzie Kościelnym Północnoniemieckiego Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego

przerwa kawowa

14.00 przyjazd do Szczecina – obiad

15.00 rozpoczęcie konferencji – Hotel Zbyszko, Szczecin

Moderator
dr Georg Frank – Konserwator Zabytków, Kierownik Działu
Krajowego Urzędu Konserwacji Zabytków i Krajowego Muzeum Archeologicznego w Brandenburgii

15.00 dr inż. arch. Joanna Arlet – Wydział Budownictwa i Architektury Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie/ Stettin
dr hab. inż. arch. Piotr Arlet – Wydział Budownictwa i Architektury Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie/ Stettin
Architektoniczne problemy ochrony obiektów ryglowych na wsi zachodniopomorskiej i w ogóle

15.30 Helena Freino – Adiunkt Instytutu Architektury i Planowania Przestrzennego Wydziału Budownictwa i Architektury Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie/Stettin
Architektura ryglowa jako element strategii i planu działań ochronnych walorów kulturowych w obszarach chronionej przyrody na przykładzie Drawieńskiego Parku Narodowego/ Drawa-Nationalparks

16.00 Błażej Skaziński – Kierownik Delegatury w Gorzowie Wielkopolskim/ Landsberg an der Warthe Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Zielonej Górze/ Grünberg
Strategia działań przy zabytkach architektury i budownictwa drewnianego na wybranych przykładach z terenu województwa lubuskiego

16.30 Matthias Hartig – Mistrz ciesielstwa
Ostrożne obchodzenie się z substancją historyczną

Dyskusja

17.00 przerwa kawowa

17.30 c.d. obrad konferencyjnych

Moderator
dr Barbara Bielinis-Kopeć
– Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków,
Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Zielonej Górze/ Grünberg

17.30  Gordon Thalmann M.A. – Doktorant na Europejskim Uniwersytecie Viadrina Frankfurt nad Odrą/ Frankfurt/ Oder
Średniowieczne drewniane wieże kościelne i dzwonnice w północno-wschodnich Niemczech – nieznane cenne dziedzictwo kulturowe

18.00 Aleksandra Hamberg-Federowicz – Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie/ Stettin
Teoria w praktyce. Realizacja prac renowacyjnych i konserwatorskich przy szkieletowej drewnianej dzwonnicy przy kościele w Sławęcinie/ Schlagenthin (XVII w.) oraz zagrodzie ryglowej w Gosławiu/  Gützlaffschagen (XIX w.)

18.30 prof.dr hab.inż. arch. Romana Cielątkowska – Kierownik Katedry Projektowania Środowiskowego na Wydziale Architektury Politechnik Gdańskiej/ Danzig
mgr inż. arch. Joanna Wojtas  –  absolwentka Wydziału Budownictwa Lądowego i Inżynierii Środowiska oraz Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej/ Danzig
Bogusław Buliński  – Cieśla Zakład Budowlano-Konserwatorski „ARKADY”, Jarosław
Stan  obecny oraz problemy  projektowo-realizacyjne remontu konserwatorskiego cerkwi grekokatolickiej w Wielkich Oczach

19.00 dr inż. arch. Renata Gubańska – Instytut Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu/ Breslau
dr inż. Janusz Gubański – Instytut Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu/ Breslau
Zespół sakralny we wrocławskich Praczach Odrzańskich – problemy remontowo-konserwatorskie

19.30 zakończenie II dnia konferencji

19.30 kolacja i nocleg


23.09.2015 r. (środa)

7.30 – 8.30 śniadanie

8.30 rozpoczęcie obrad – Hotel Zbyszko, Szczecin/ Stettin

Moderator
Maria Witek – Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie/ Stettin

8.30 Wiesława Chodkowska – Starszy Kustosz, Kierownik Działu Architektury Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku/ Hohenstein
Przerwana translokacja kościoła z Jerutek i jej skutki

9.00 dr  Barbara Bielinis-Kopeć – Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Zielonej Górze/ Grünberg
Kościół w Sękowicach jako przykład złożonego procesu ratowania ryglowej świątyni

9.30 dr inż. arch. Anna Małachowicz – Politechnika Rzeszowska/ Reichshof, absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej/ Breslau
Problematyka adaptacji zabytków architektury ryglowej do nowych funkcji, z uwzględnieniem przepisów ochrony przeciwpożarowej, na przykładzie przebudowy XVIII wiecznego spichlerza w Galowicach/ Gallowitz na cele Fundacji Gallen

10.00 Piotr Kłoda – Konserwator ATIK Sp. z o.o., Redaktor „Biuletynu Informacyjnego Konserwatorów Dzieł Sztuki, Łódź/ Lodz
Problemy zachowania architektury ryglowej na przykładzie Starej Szkoły w Tursku

10.30 przerwa kawowa

10.45 c.d. obrad konferencyjnych

Moderator
dr inż. arch. Beata Makowska – Kierownik Oddziału Terenowego w Szczecinie Narodowego Instytutu Dziedzictwa

10.45 Anja Heinecke – Urząd Ochrony Zabytków w Brandenburgii
Dwa gotyckie budynki ryglowe w Brandenburgu – przed, w trakcie i po pracach renowacyjnych

11.15 dr Tilo Schöfbeck – niezależny historyk architektury i dendrochronolog, Schwerin
Ulrich Bunnemann – architekt, Kierownik Biura Architektonicznego „Schelfbauhütte Schwerin”
Barokowe domy ryglowe w Schwerinie i w Güstrow. Badania i konserwacja zgodna z wytycznymi dotyczącymi zabytków

11.45 mgr inż. arch. Janusz Nekanda-Trepka – Rzeczoznawca Ministra Kultury, projektant i badacz architektury, Szczecin/ Stettin
Prace remontowo – konserwatorskie przy zabytkowych ryglowych w budynkach na terenie miasta Szczecina/ Stettin

12.15 dyskusja i podsumowanie konferencji

Moderatorzy

Ewa Prync-Pommerencke – Krajowy Konserwator Zabytków a.D., Schwerin; dr Georg Frank – Konserwator Zabytków, Kierownik Referatu Krajowego Urzędu Kultury, Konserwacji Zabytków, Archeologii Brandenburgii, Zossen, Ewa Stanecka – Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie; dr Barbara Bielinis-Kopeć – Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Zielonej Górze, dr inż. arch. Beata Makowska – Kierownik Oddziału Terenowego w Szczecinie Narodowego Instytutu Dziedzictwa; Maria Witek – Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie

12.45 zakończenie konferencji

12.45-13.45 obiad

13.30-13.45 wyjazd autokaru na dworzec PKP w Szczecinie